Zdjęcia
Miejscowości
www.stoszowice.pl www.stoszowice.pl

Stoszowice

Gmina Stoszowice - położenie

Większa część Gminy położona jest w granicach przedsudeckiego obszaru Dolnego Śląska, od zachodu zamkniętego pasmem Gór Sowich i Bardzkich. Od północy teren gminy zamykają Wzgórza Bielawskie, które tworzą różnej wysokości (350 do 450 m n.p.m.) pagórki porozdzielane obniżeniami i przełęczami, które nie stanowią wyraźnie zwartych masywów czy pasm.
Od południa obszar Gminy zamknięty jest przez Masyw Grochowej, zwarty pagór twardzielowy na przedpolu Gór Bardzkich z wyraźnym grzbietem masywu (z najwyższym szczytem Brzeźnicą – 492 m n.p.m.) o przebiegu równoleżnikowym. Strome stoki podnoszą walory krajobrazowe okolicy.
W całości na terenie Gminy znajduje się Obniżenie Stoszowic, stanowiące płaskie obniżenie pomiędzy wymienionymi Wzgórzami Bielawskimi a Masywem Grochowej. Obniżenie wznosi się nieznacznie w kierunku krawędzi Gór Sowich i Bardzkich i jest rozcięte stosunkowo płytkimi dolinami cieków wodnych. Teren Gminy obejmuje również część Gór Sowich i Bardzkich rozdzielonych Przełęczą Srebrną i tworzących pasma o przeciętnej wysokości 630-825 m n.p.m.. Są to góry charakteryzujące się wyraźnymi uskokami i stromymi zboczami przechodzącymi ku górze w szeroką wierzchowinę. Typowe są również stromościenne doliny potoków, rozcinające stoki górskie. W obrębie Gór Bardzkich wyróżnia się ponadto mikroregion Kotliny Żdanowskiej, będącej kotlinowatym obniżeniem erozyjno-demudacyjnym związanym z mało odpornymi łupkami dewońskimi wśród skał gnejsowych.
Gmina Stoszowice położona jest na styku trzech powiatów: dzierżoniowskiego, kłodzkiego i ząbkowickiego. Leży na zachód od Ząbkowic Śląskich i na południe od Dzierżoniowa i bezpośrednio graniczy: od północy z gminami Dzierżoniów, Piława Górna, od wschodu z gminą Ząbkowice Śląskie, od zachodu z gminą Nowa Ruda, od południa z gminami Kłodzko i Bardo. Przez teren gminy przechodzi droga wojewódzka, droga nr 385 z Grodkowa do przejścia granicznego w Tłumaczowie przez Stoszowice, Budzów, Srebrną Górę. Gminę przecina ponadto kilka dróg powiatowych.
Duże obszary gminy Stoszowice wchodzą w skład wielkoobszarowego systemu obszarów chronionych, które tylko w byłym województwie wałbrzyskim zajmują około 33% powierzchni i obejmują całe pasmo Sudetów. W skład systemu wchodzą: Park Narodowy Gór Stołowych, cztery parki krajobrazowe: Książański Park Krajobrazowy, Śnieżnicki Park Krajobrazowy, Park Krajobrazowy Gór Sowich (znajdujący się częściowo na terenie gminy Stoszowice) i Ślężański Park Krajobrazowy. Ponadto system obejmuje kilkanaście rezerwatów przyrody w tym jeden, Cisowa Góra, położony na terenie Gminy.

 

Ciekawe obiekty i atrakcje w gminie:

Kolej zębata – zabytki techniki.
Pierwsze połączenie kolejowe  miasto zawdzięczało Kolejce Sowiogórskiej, zwanej „Sowa”. Plany jej budowy i wstępne prace zostały zrealizowane w 1899 r.

Wiosna 1900 r. przystąpiono do realizacji odcinka Dzierżoniów - Srebrna Góra i już w grudniu 1900  przybył pierwszy pociąg. Trudności terenowe  spowolniły prace nad drugim odcinkiem. Kolejka miała prowadzić do Ścinawki Średniej i musiała pokonać Przełęcz  Srebrną. Znaczne różnice wysokości  zmusiły inżynierów  do zastosowania na trasie Srebrna Góra - Nowa Wieś pierwszego na  Śląsku odcinka kolei zębatej. Pozostałością po Kolei Sowiogórskiej są zabytki techniki w postaci dwóch ceglanych wiaduktów o wysokości ok. 30 m budowanych na wzór rzymskich akweduktów oraz Wiszący Most.

Grodziszcze
Park oraz pałac o bardzo dużych walorach krajobrazowych, zaprojektowane przez nieznanego architekta krajobrazu. W parku występują tarasowe półki, stawy i wiele obiektów małej architektury. Pałac wybudowany został w pierwszej połowie XVIII wieku i był wielokrotnie przebudowywany w wieku XIX. Aktualnie obiekty stanowią własność ANR.

Rudnica
Park wraz z ruinami renesansowego zamku z początku XVII wieku, który przebudowano na barokowy pałac w 1686 roku i około 1718 restaurowano. Park założony został na początku XVIII wieku i początkowo był ogrodem dworskim.
Aktualnie obiekty stanowią własność ANR.

Stoszowice
Zamek i pałac z XVII wieku, przebudowywane w wieku XVIII i XIX.
Aktualnie obiekty stanowią własność ANR

Budzów i Przedborowa
Zabudowania dworskie z parkami zachowały się też w Budzowie i Przedborowej. W obiektach tych znajdują się obecnie placówki oświatowe -  gimnazjum i szkoła podstawowa i stanowią one własność gminy.

Dodatkowo zachowały się pozostałości okazałych zabudowań folwarcznych w Lutomierzu oraz niewielkie obiekty dworskie w Jemnej, Mikołajowie i Różanej. Obiekty te są własnością prywatną

Zabudowa sakralna
Za wyjątkiem wsi Jemna, w każdej miejscowości gminy znajdują się zabytkowe kościoły, z których najstarszy we wsi Różana pochodzi z XIII wieku. W

Srebrnej Górze, oprócz kościoła rzymsko - katolickiego, znajduje się też obiekt dawnego kościoła ewangelickiego (własność gminy) , który w roku 2007 został wynajęty Stowarzyszeniu Teatralnemu „Chorea” na okres 5 lat na działalność kulturalno – edukacyjno - oświatową. Występują też liczne kapliczki przydrożne będące charakterystycznymi elementami krajobrazu kulturowego wsi dolnośląskich. 

Zabudowa obronna
Oprócz opisanej wcześniej twierdzy w Srebrnej Górze, w sołectwach Mikołajów i Budzów znajdują się forty ziemne z okresu wojen napoleońskich. Na szczycie góry zamkowej w sołectwie Grodziszcze, na terenie lasów państwowych, znajdują się ruiny średniowiecznej wierzy obronnej .

Zabudowa techniczna i inżynieryjna
W sołectwie Żdanów znajdują się ruiny dawnego kamiennego wiatraka, a w ciągu potoku Jadkowa zachowały się zabudowania 3 młynów, z których 2 posiadają jeszcze sprawne i działające wyposażenie z XIX wieku.
Gmina Stoszowice posiada wyjątkowe walory przyrodnicze, krajobrazowe i turystyczne, do których zaliczyć trzeba:

Park Krajobrazowy Gór Sowich
Utworzony Rozporządzeniem Wojewody Wałbrzyskiego w 1991r.
Powierzchnia całego parku to 6 890,03 ha.
Na terenie gminy znajduje się jego niewielki południowy kraniec.
Jego granice obejmują zwarte obszary lasów dolno- i górnoreglowych porastających masyw Wielkiej Sowy i Kalenicy - Słonecznej oraz Czarnych Kątów
Na teranie PKGS znajduje się rezerwat Przyrodniczy Bukowa Kalenica
Oprócz tego   na teranie parku znajdują się liczne pomniki przyrody (drzewa, skałki), już uznane lub zasługujące na taką rangę
Większość obszarów parku porastają lasy dolnoreglowe: świerkowe, bukowe lub mieszane, często z domieszką innych gatunków: modrzewia, jaworu, jarzębiny, brzozy, a niżej również sosny, lipy, kasztanowca i klonu. Zachowały się również nieliczne już ostoje jodły.
Na najwyższych fragmentach głównego grzbietu Gór Sowich (masyw Wielkiej Sowy i Kalenicy Słonecznej) występuje bór świerkowy regla górnego.
Obszar Gór Sowich nie posiada szczególnych walorów przyrodniczych, natomiast charakteryzuje się bardzo wysokimi walorami krajobrazowymi  krajoznawczymi i turystycznymi.
 
Obszar Krajobrazu Chronionego Gór Bardzkich
- Utworzony na mocy uchwały WRN w Wałbrzychu w 1981 roku.
- powierzchnia ok. 27 300 ha
- Na terenie gminy znajduje się jego duża część.
- OKCh obejmuje głównie grzbiety Gór Sowich i Bardzkich, wraz z leżącymi w nich rezerwatami przyrody i utworami geologicznymi.
 - Na terenie Gminy Stoszowice granica OKCh pokrywa się z linią sudeckiego uskoku brzeżnego.
 
Góry Bardzkie ciągną się na przestrzeni 18 km od Przełęczy Srebrnej (585 m) na zachodzie, po Przełęcz Kłodzką (481 m ) na wschodzie. Pierwsza przełęcz łączy je z Górami Sowimi, druga oddziela od Gór Złotych.
 
Najwyższy szczyt na części zachodniej to Ostróg (627 m) nad Przełęczą Srebrną, z pruską twierdzą na szczycie  i Wilczak (637 m). W części wschodniej Góry Bardzkie  są nieco wyższe: Ostra Góra (751 m) i Kłodzka Góra (765 m).
 
Góry Bardzie zamykają Kotlinę Kłodzką od północnego wschodu. W połowie długości rozcina je na dwie części Nysa Kłodzka przełomem bardzkim, tam też prowadzi najważniejsze wejście do Kotliny Kłodzkiej.
 

 

IMPREZY:

Niech się święci l Maja! 

Towarzysze i Towarzyszki! 
Wraz z nadchodzącym dniem 1-go Maja, świętem radości i dumy ludzi rzetelnej, twórczej pracy, zjednoczmy się we wspólnej sprawie!
Niech Wasz Sztandar powieje nad rewolucyjnym miastem Srebrna Góra! Niech umacnia się nasze braterskie współdziałanie!
Łącząc się z Wami chcemy propagować szczytne hasła Rewolucji Srebrnogórskiej i szerzyć je wśród ludzi pracy.
Niech hasła te rozejdą się w całym kraju! Sformułujmy razem jeden wielki bojowy pochód i zamanifestujmy swą siłę i niezłomną wolę obrony i zachowania pokoju!
Pozdrawiamy Was Towarzysze i nawołujemy do wspólnej pracy!!!




Święto Twierdzy – przedostatni tydzień czerwca
Zdobądź z nami Twierdzę w weekend!!!

Jest rok 1807, kampania napoleońska trwa. Największa siła militarna od czasów starożytnego Rzymu, podbija niemalże cały stary kontynent. Zdobycie terytorium obecnych Niemiec nie stanowi dla ówczesnej potęgi żadnego problemu. Napoleon kierując swe wojska ku wschodnim rubieżom Europy, nie spodziewa się, że po drodze na przełęczy gór Sowich
i Bardzkich jest małe miasteczko – Srebrna Góra (Silberberg). Nad miasteczkiem na skalnych szczytach leży potężna niczym piramidy Twierdza Srebrna Góra.
W owym czasie na początku XIX wieku, Srebrna Góra liczy około tysiąc mieszkańców, a na Twierdzy stacjonuje co najmniej trzy razy tyle Prusaków. W czerwcu 1807 wojska napoleońskie, podchodzą pod Srebrną Górę,  rozbijają obóz i przygotowują się do oblężenia twierdzy.
Jednak żeby zrozumieć, dlaczego największa armia ówczesnego świata zatrzymała się w celu oblegania niewielkiej mieściny, należy powiedzieć parę słów na temat samej twierdzy.
Twierdza Srebrna Góra to prawdopodobnie największa górska warownia Europy, zbudowana przez króla Prus Fryderyka II zwanego Wielkim w celu ufortyfikowaniu południowych granic tworzonego przez siebie imperium.
W lecie 1765 roku w maleńkim górniczym miasteczku rozpoczęła się budowa gigantycznej fortecy. Cztery tysiące robotników pracowało tu nieprzerwanie przez trzynaście lat. W twierdzy wybudowano 299 kazamat i 52 izby strzeleckie. Łączna powierzchnia kazamat wynosiła ponad 19 tys. m².  Na wypadek wojny jej załogę miało stanowić nawet do 5000 żołnierzy. Artyleria forteczna  składała się z 264 dział, haubic i moździerzy. Magazyny mogły pomieścić żywność, broń, amunicję i opał na co najmniej trzymiesięczne oblężenie.
Wracamy do Srebrnej Góry na pole bitwy. Pod koniec czerwca 1807 roku rozpoczęła się bitwa, w wyniku walk wojska napoleońskie zdobyły centrum miasteczka Srebrna Góra. Dla broniącego twierdzę garnizonu było to istotne zagrożenie. Dlatego dowódca obrony podjął decyzję o oczyszczeniu przedpola. 29 czerwca 1807 roku na maleńkie miasteczko skierowano artylerię jednej z najpotężniejszych warowni ówczesnego świata. 
1 lipca 1807 roku do obrońców i atakujących przyszedł rozkaz o powszechnym zawieszeniu broni pomiędzy stronami. Dla miasta było już za późno. Twierdza jednak, ani żaden jej element nie została zdobyta jako jedyna ze śląskich warowni.

Impreza odbywa się w każdy przedostatni tydzień czerwca, wtedy to wojska z całej Polski, Czech i Niemiec przybywają do Srebrnej Góry i rozbiją obóz na twierdzy. W sobotę   barwny korowód wojaków różnych formacji maszeruje ze Srebrnej Góry na twierdzę, gdzie odbywa się główna bitwa. Walka jest zacięta, huk armat, muszkietów, zapach prochu i brzęk metalu, atrakcji na pewno nie zabraknie. Po bitwie gdy zakończą się już egzekucje, w których rozstrzelani zostaną zdrajcy, maruderzy i szpiedzy, rozpoczynamy koncert. Na twierdzy w niepowtarzalnej scenerii  gra dobra muzyka, a po koncercie odpalamy sztuczne ognie.   
 


Dożynki Gminne –  II weekend września

Oprócz tradycyjnych ceremonii związanych ze „Świętem Plonów”, główną atrakcją naszych Dożynek jest Jedyny i Niepowtarzalny Wyścig Traktorów „Traktor off Road Racing”, który przyciąga rzesze kibiców z sąsiednich gmin. Nie można tego nie zobaczyć!!!

Obchody 1 maja
Obchody 1 maja
Obchody 1 maja
Obchody 1 maja
Obchody 1 maja
Rudnica w starej fotografii
www.sudety.info.pl © FUH WebProjekt 2015 - 5276163 odwiedzin